گزارش هفتگی گالریهای هنری ایران در هفته چهارم تیر ۱۴۰۵
28 تیر · · خواندن 4 دقیقه در گزارش هفتگی رشدآرت، مهمترین اتفاقات گالریهای هنری ایران در هفته چهارم تیر ۱۴۰۵ را بخوانید؛ از افتتاح نمایشگاههای تازه و رویدادهای هنری تهران تا حضور هنرمندان جوان و گرایشهای جدید هنر معاصر.
در آخرین هفته تیرماه ۱۴۰۵، فضای گالریهای هنری ایران بار دیگر جان تازهای گرفت. همزمان با فرا رسیدن آخرین جمعه تیر، دهها نگارخانه در تهران و برخی شهرهای دیگر میزبان افتتاحیههای جدید شدند؛ رویدادی که سالهاست به یکی از سنتهای ثابت هنرهای تجسمی ایران تبدیل شده است.
این هفته بیش از آنکه شاهد یک اتفاق جنجالی یا رکورد فروش باشیم، فضای هنرهای تجسمی تحت تأثیر افتتاح مجموعههای تازه، حضور نسل جدید هنرمندان و گسترش نمایشگاههای مفهومی قرار داشت. در ادامه، مهمترین رویدادهای این هفته را مرور میکنیم.
موج افتتاح نمایشگاهها در آخرین جمعه تیر
آخرین جمعه تیرماه طبق روال همیشگی، یکی از شلوغترین روزهای تقویم هنرهای تجسمی ایران بود.
دهها گالری در نقاط مختلف تهران به صورت همزمان نمایشگاههای جدید خود را افتتاح کردند و علاقهمندان هنر از ساعات ابتدایی عصر تا شب در مسیرهای گالریگردی حضور یافتند.
در میان افتتاحیههای این هفته میتوان به نمایشگاههای نقاشی، مجسمه، چیدمان، طراحی، چاپ دستی، عکاسی و هنرهای میانرشتهای اشاره کرد.
برخلاف سالهای گذشته که تمرکز بسیاری از نگارخانهها بر نمایشگاههای گروهی بود، این هفته سهم نمایشگاههای انفرادی نیز قابل توجه بود و بسیاری از هنرمندان پروژههای شخصی چندماهه یا چندساله خود را برای نخستین بار در معرض دید مخاطبان قرار دادند.
«شاهدان بیصدا»؛ مجسمههایی با روایت سکوت
یکی از نمایشگاههایی که توجه علاقهمندان هنرهای تجسمی را به خود جلب کرد، نمایشگاه مجسمه «شاهدان بیصدا» بود.
در این مجموعه، هنرمند با استفاده از فرمهای انسانی و انتزاعی تلاش کرده است مفهوم خاطره، فراموشی و سکوت اجتماعی را در قالب مجسمه بازنمایی کند.
منتقدان حاضر در افتتاحیه، استفاده از بافتهای خشن و ترکیب متریالهای صنعتی با فرمهای ارگانیک را از ویژگیهای شاخص این مجموعه دانستند.
نمایشگاه گروهی «گذشتن»؛ نگاهی به عبور، زمان و تجربه زیسته
نمایشگاه گروهی «گذشتن» نیز از دیگر افتتاحیههای قابل توجه این هفته بود.
در این رویداد، هنرمندان با رسانههای مختلفی از جمله نقاشی، طراحی، عکس و تکنیکهای ترکیبی، برداشت شخصی خود از مفاهیمی مانند زمان، تغییر، مهاجرت، خاطره و عبور از بحران را به نمایش گذاشتند.
تنوع رسانهها باعث شد مخاطبان با روایتهای متفاوتی از یک موضوع مشترک روبهرو شوند؛ موضوعی که در سالهای اخیر در هنر معاصر ایران بیش از گذشته دیده میشود.
«صدای اصلی»؛ تجربهای میان چیدمان و هنر مفهومی
نمایشگاه چیدمان «صدای اصلی» نیز در هفته گذشته افتتاح شد.
در این پروژه، هنرمند تلاش کرده است با استفاده از عناصر صوتی، نور، اشیای روزمره و فضای معماری گالری، تجربهای متفاوت برای مخاطب ایجاد کند.
در چنین آثاری، مخاطب صرفاً بیننده نیست، بلکه بخشی از فرآیند شکلگیری اثر محسوب میشود؛ رویکردی که در سالهای اخیر جایگاه پررنگتری در گالریهای هنر معاصر ایران پیدا کرده است.
«تیرگان»؛ اختتامیه یکی از نمایشگاههای گروهی پرمخاطب
در کنار افتتاحیههای متعدد، نمایشگاه گروهی «تیرگان» نیز این هفته به کار خود پایان داد.
این نمایشگاه با حضور هنرمندان جوان و شناختهشده از شهرهای مختلف ایران برگزار شده بود و آثاری در حوزههای نقاشی، تصویرسازی، هنر دیجیتال و تکنیکهای ترکیبی را در معرض دید قرار داد.
برگزارکنندگان اعلام کردند استقبال مخاطبان از این دوره نسبت به دورههای گذشته افزایش داشته و حضور هنرمندان شهرستانی نیز پررنگتر شده است.
هنر مفهومی همچنان در مرکز توجه گالریها
مرور نمایشگاههای افتتاحشده این هفته نشان میدهد هنر مفهومی همچنان یکی از جریانهای اصلی گالریهای ایران محسوب میشود.
بخش قابل توجهی از آثار ارائهشده به موضوعاتی مانند:
- حافظه فردی و جمعی
- هویت
- شهر
- محیط زیست
- مهاجرت
- تنهایی انسان معاصر
- تجربه زیسته
پرداختهاند.
این موضوع نشان میدهد بسیاری از هنرمندان ایرانی بیش از گذشته به روایتهای اجتماعی و فلسفی علاقهمند شدهاند و صرفاً بر زیباییشناسی بصری تمرکز نمیکنند.
حضور چشمگیر نسل تازه هنرمندان
یکی از نکات امیدوارکننده این هفته، حضور گسترده هنرمندان جوان در گالریها بود.
بسیاری از نمایشگاههای افتتاحشده نخستین نمایشگاه انفرادی صاحبان آثار محسوب میشد.
در کنار فارغالتحصیلان دانشگاههای هنر، هنرمندان مستقلی نیز آثار خود را ارائه کردند که در سالهای اخیر فعالیت خود را از طریق شبکههای اجتماعی آغاز کردهاند.
این روند نشان میدهد فضای گالریها به تدریج پذیرای نسل تازهای از هنرمندان شده که با زبان بصری متفاوت و نگاه معاصر وارد عرصه حرفهای هنر شدهاند.
تکنیکهای ترکیبی و هنر دیجیتال در مسیر رشد
یکی دیگر از ویژگیهای نمایشگاههای این هفته، افزایش استفاده از مدیومهای ترکیبی بود.
در کنار نقاشیهای کلاسیک، آثار متعددی با استفاده از:
- هنر دیجیتال
- چاپ دستی
- کلاژ
- چیدمان
- ویدئوآرت
- متریال بازیافتی
به نمایش درآمدند.
این تغییر نشان میدهد مرز میان رشتههای مختلف هنرهای تجسمی بیش از گذشته در حال کمرنگ شدن است و هنرمندان به دنبال تجربه رسانههای جدید هستند.
چشمانداز هفته پیشرو
با توجه به تقویم گالریهای تهران، انتظار میرود در هفته آینده نیز چندین افتتاحیه تازه برگزار شود و روند نمایشگاههای تابستانی ادامه پیدا کند.
در صورت تداوم این روند، میتوان انتظار داشت مردادماه نیز با حضور گسترده هنرمندان جوان، پروژههای میانرشتهای و نمایشگاههای انفرادی، یکی از پررونقترین ماههای هنرهای تجسمی ایران در سال ۱۴۰۵ باشد.