ما چرا از قضاوت شدن میترسیم؟
9 مهر 13:40 · · خواندن 7 دقیقه تا حالا شده بخوای کاری رو انجام بدی، اما قبل از هر چیزی به این فکر کنی که بقیه درباره‌ات چی می‌گن؟
مثلاً بخوای یک لباس متفاوت بپوشی، یک رشته یا شغل خاص انتخاب کنی، سبک هنری مورد علاقه‌ات رو دنبال کنی یا حتی یک اثر هنری منتشر کنی، اما ترس از نظر دیگران باعث بشه منصرف بشی.
ترس از قضاوت شدن تجربه‌ایه که خیلی از ما در دوره‌هایی از زندگی باهاش روبه‌رو می‌شیم. اما چرا نظر دیگران تا این اندازه روی ما تأثیر می‌ذاره؟
قبل از هر چیز باید یک نکته رو روشن کنیم: قضاوت کردن همیشه به معنی بد بودن نیست.
ما در زندگی روزمره دائماً در حال تحلیل، مقایسه و تصمیم‌گیری هستیم. مشکل زمانی شروع می‌شه که بدون شناخت کافی درباره یک فرد یا رفتار او نتیجه‌گیری کنیم و قضاوت ما نادرست یا ناعادلانه باشه.
چرا از قضاوت شدن میترسیم؟
دلایل مختلفی می‌تونن باعث بشن از قضاوت دیگران بترسیم. چند مورد از مهم‌ترین آن‌ها رو با هم بررسی کنیم.
نیاز به تعلق و محبوبیت
انسان‌ها به طور طبیعی دوست دارن عضوی از یک جمع باشن و احساس کنن که پذیرفته می‌شن.
به همین دلیل، وقتی احساس کنیم ممکنه یک رفتار باعث بشه دیگران ما رو نپذیرن، ممکنه از انجام اون کار بترسیم.
برای مثال شاید بخوایم یک سبک هنری خاص رو دنبال کنیم، اما چون اطرافیان اون سبک رو دوست ندارن، تصمیم بگیریم مسیر دیگه‌ای رو انتخاب کنیم.
در چنین شرایطی، به جای اینکه از خودمون بپرسیم:
«من واقعاً چی دوست دارم؟»
ممکنه مدام فکر کنیم:
«بقیه درباره انتخاب من چی فکر می‌کنن؟
وابستگی به تأیید دیگران
گاهی ارزش خودمون رو بیش از اندازه به نظر دیگران وابسته می‌کنیم.
اگر دیگران از ما تعریف کنن، احساس خوبی داریم و اگر از ما انتقاد کنن، اعتمادبه‌نفسمون به شدت پایین میاد.
در این حالت، حتی یک نظر منفی از طرف یک نفر می‌تونه ذهن ما رو برای ساعت‌ها یا حتی روزها درگیر کنه.
مشکل اینجاست که کم‌کم نظر دیگران تبدیل می‌شه به معیاری برای سنجیدن ارزش خودمون.
در حالی که نظر یک نفر درباره ما، لزوماً واقعیت ما نیست.
ترس از طرد شدن و تنهایی
هیچ‌کس دوست نداره احساس کنه تنها مونده یا از یک جمع کنار گذاشته شده.
به همین دلیل ممکنه برای جلوگیری از طرد شدن، همیشه سعی کنیم مطابق انتظار دیگران رفتار کنیم؛ حتی اگر این رفتار با چیزی که خودمون واقعاً می‌خوایم متفاوت باشه.
گاهی حتی ممکنه برای اینکه کسی رو از دست ندیم، خودمون رو تغییر بدیم.
اما اگر همیشه برای پذیرفته شدن مجبور باشیم خود واقعی‌مون رو پنهان کنیم، در نهایت ممکنه احساس کنیم از خودمون فاصله گرفتیم.
کمال‌گرایی و ترس از نقص
افراد کمال‌گرا ممکنه تصور کنن برای پذیرفته شدن باید همیشه بهترین باشن و هیچ اشتباهی نکنن.
اما واقعیت اینه که اشتباه کردن بخشی طبیعی از یادگیری و رشد ماست.
هیچ انسانی همیشه بهترین تصمیم رو نمی‌گیره و هیچ‌کس نمی‌تونه در تمام زمینه‌های زندگی بی‌نقص باشه.
اگر قرار باشه قبل از انجام هر کاری مطمئن بشیم که هیچ‌کس نمی‌تونه از ما ایراد بگیره، احتمالاً خیلی از تجربه‌های زندگی رو از دست می‌دیم.
وقتی ترس از قضاوت تبدیل به یک دیوار می‌شود
این احساسات به خودی خود عجیب یا غیرطبیعی نیستن. خیلی از ما در موقعیت‌های مختلف زندگی چنین ترس‌هایی رو تجربه می‌کنیم.
مشکل از جایی شروع می‌شه که این ترس‌ها تبدیل به یک دیوار بلند می‌شن؛ دیواری که ما رو از خودمون جدا می‌کنه.
وقتی بیش از اندازه از قضاوت شدن میترسیم، ممکنه کم‌کم به جای اینکه برای زندگی خودمون تصمیم بگیریم، برای نگاه دیگران زندگی کنیم.
این طرز فکر می‌تونه روی انتخاب‌های ما، روابط، ظاهر، علایق، مسیر تحصیلی و شغلی و حتی مسیر هنری ما تأثیر بذاره.
قرار نیست هیچ‌وقت قضاوت نشویم
یکی از مهم‌ترین چیزهایی که باید بپذیریم اینه که نمی‌تونیم کاری کنیم هیچ‌کس درباره ما قضاوت نکنه.
هر کاری که انجام بدیم، ممکنه یک نفر با اون موافق باشه و فرد دیگه‌ای مخالفش باشه.
ما نمی‌تونیم کنترل کنیم دیگران درباره‌مون چه فکری می‌کنن؛ اما می‌تونیم واکنش خودمون نسبت به این قضاوت‌ها رو مدیریت کنیم.
قرار نیست برای دوست‌داشتنی بودن، همیشه بهترین نسخه ممکن خودمون باشیم.
گاهی خسته می‌شیم.
گاهی اشتباه می‌کنیم.
گاهی تصمیم اشتباه می‌گیریم.
گاهی کاری رو اون‌طور که می‌خواستیم انجام نمی‌دیم.
پذیرفتن این قسمت‌ها به معنی بی‌خیالی نیست. یعنی بدون اینکه خودمون رو تحقیر کنیم، از اشتباهاتمون یاد بگیریم و دوباره ادامه بدیم.
خودت را با گذشته خودت مقایسه کن
یکی از چیزهایی که ترس از قضاوت رو بیشتر می‌کنه، مقایسه دائمی خودمون با دیگرانه.
وقتی مدام به زندگی، ظاهر، مهارت یا موفقیت دیگران نگاه می‌کنیم، ممکنه احساس کنیم از اون‌ها عقب موندیم.
اما شاید سؤال بهتری وجود داشته باشه:
«من نسبت به گذشته چه چیزهایی یاد گرفتم؟»
«در چه زمینه‌ای پیشرفت کردم؟»
«قدم بعدی من برای بهتر شدن چیه؟»
قرار نیست مسیر رشد تو با مسیر شخص دیگری یکسان باشه.
چطور کمتر از قضاوت دیگران بترسیم؟
خودت اولین قاضی زندگی خودت باش
قبل از اینکه نظر دیگران رو جدی بگیری، از خودت بپرس:
«خودم درباره این تصمیم چه فکری می‌کنم؟»
البته منظور این نیست که همیشه خودمون رو تأیید کنیم. گاهی انتقاد از خود لازمه، اما این انتقاد باید به رشد ما کمک کنه، نه اینکه تبدیل به سرزنش دائمی بشه.
مرز بین «نظر» و «واقعیت» را بشناس
هر چیزی که درباره ما گفته می‌شه، واقعیت نیست.
ممکنه کسی از یک اثر هنری ما خوشش نیاد. این نظر اوست.
ممکنه کسی سبک لباس پوشیدن ما رو دوست نداشته باشه. این هم نظر اوست.
اما اینکه یک نفر ما رو تأیید نمی‌کنه، به این معنی نیست که ما بی‌ارزش یا ناتوان هستیم.
یاد بگیریم بین نظر دیگران و واقعیت تفاوت بذاریم.
نقص‌هایت را بپذیر
دوست من، لازم نیست همیشه بی‌نقص باشی.
هیچ‌کس کامل نیست. همه ما اشتباه می‌کنیم، شکست می‌خوریم و گاهی تصمیم‌هایی می‌گیریم که بعداً متوجه می‌شیم انتخاب خوبی نبودن.
مهم اینه که بتونیم از این تجربه‌ها یاد بگیریم.
دایره امن خودت را بساز
قرار نیست همه آدم‌ها تو رو درک کنن و قرار نیست همه ازت خوششون بیاد.
سعی کن آدم‌هایی رو در اطرافت داشته باشی که بتونی در کنار اون‌ها خود واقعی‌ات باشی؛ آدم‌هایی که تفاوت‌ها رو درک می‌کنن و بدون اینکه مدام تو رو تغییر بدن، بهت احترام می‌ذارن.
به قضاوت‌های نابه‌جا اهمیت بیش از حد نده
گاهی یک شایعه، برداشت اشتباه یا قضاوت عجولانه ممکنه ذهن ما رو برای مدت زیادی درگیر کنه.
اگر مطمئنی یک نظر بر پایه شناخت کافی نیست، لازم نیست تمام انرژی ذهنی خودت رو صرف اثبات خودت به اون فرد کنی.
همه نبردها ارزش جنگیدن ندارن.
خودت را با دیگران مقایسه نکن
اگر قرار باشه هر روز خودمون رو با دیگران مقایسه کنیم، همیشه کسی وجود داره که در یک زمینه از ما جلوتر باشه.
به جای اینکه بگی:
«چرا من مثل اون نیستم؟»
از خودت بپرس:
«من امروز نسبت به گذشته چه تغییری کردم؟»
همین تغییرهای کوچک در طول زمان می‌تونن مسیر زندگی ما رو عوض کنن.
قضاوت شدن بخشی از زندگی است
آدم‌ها اشتباه می‌کنن.
آدم‌ها بی‌نقص نیستن.
آدم‌ها درباره همدیگه نظر می‌دن.
و قضاوت شدن هم بخشی از زندگیه.
ما نمی‌تونیم برای همیشه ازش فرار کنیم. چیزی که می‌تونیم یاد بگیریم، مدیریت کردن این ترسه.
قرار نیست به جایی برسیم که نظر هیچ‌کس برامون مهم نباشه. نظر آدم‌هایی که برامون مهم هستن می‌تونه ارزشمند باشه و حتی باعث رشد ما بشه.
هدف این نیست که هیچ اهمیتی به نظر دیگران ندیم.
هدف اینه که نظر دیگران تنها چیزی نباشه که ارزش و هویت ما رو تعیین می‌کنه.
در مسیر خودت رشد کن
یاد گرفتن اینکه کمتر از قضاوت دیگران بترسیم، یک‌شبه اتفاق نمی‌افته.
با هر بار که خودمون رو می‌پذیریم، با هر اشتباهی که بدون سرزنش ازش درس می‌گیریم و با هر بار که برخلاف ترسمون یک قدم برمی‌داریم، اعتمادبه‌نفس و آزادی بیشتری پیدا می‌کنیم.
پس خودت باش.
اشتباه کن.
یاد بگیر.
رشد کن.
و اجازه نده ترس از قضاوت شدن باعث بشه چیزهایی رو که دوست داری از دست بدی.
قرار نیست همه تو رو دوست داشته باشن.
مهم اینه که خودت رو بشناسی و با خود واقعی‌ات در صلح باشی.
با همدیگر، رشد آرت داریم. 🎨
نویسنده(ها): پرنیا هراتیان، سنا آرین
ویراستار: نیما شراره باش