جنگ‌های مدرن تنها خاک و سیاست را هدف قرار نمی‌دهند، بلکه بزرگ‌ترین نبردها اغلب در تاریک‌روشن تالارهای موزه‌ها و بر سر تصاحب هویت فرهنگی ملت‌ها رخ می‌دهد.

 به گزارش تحریریه رشد آرت و بر اساس گزارش رسمی خبرگزاری اینترفکس اوکراین به نقل از دفتر دادستان کل این کشور، پرونده‌ای تکان‌دهنده از خیانت هنری و غارت میراث فرهنگی در شهر اشغال‌شده ماریوپل پرده‌برداری شده است.مدیر سابق موزه تاریخ محلی ماریوپل، رسماً و به صورت غیابی متهم شده است که در روزهای آغازین تهاجم نظامی، ۵ تابلوی مینی‌مال و کلاسیک فوق‌العاده ارزشمند از صندوق ذخیره موزه هنر «آرخیپ کویندژی» را به ارزش تقریبی بیش از ۲۶ میلیون گریونا (UAH) به نفع ارتش روسیه مصادره و قاچاق کرده است.

از انبار موزه تا خانه شخصی؛ مسیر یک سرقت هنری

بر اساس بیانیه دادستانی، متهم که دسترسی کاملی به مخازن امن موزه داشته، بلافاصله پس از شروع درگیری‌ها، این ۵ تابلوی بی‌نظیر را که ستون‌های اصلی هنر تجسمی منطقه محسوب می‌شدند، پنهانی به خانه خود منتقل می‌کند.
اما ماجرا به یک پنهان‌کاری ساده ختم نشد؛ او پس از توافق و تبانی با مقامات اداری نیروهای اشغال‌گر، شخصاً بوم‌های نقاشی را به آن‌ها تحویل داد. گزارش‌ها حاکی از آن است که این آثار فوراً به «موزه هنر دونتسک» منتقل شده و در اقدامی غیرقانونی، به عنوان اموال رسمی در سیستم ثبت ارزش‌های موزه‌ای فدراسیون روسیه ثبت شده‌اند.

امضای استادان بزرگ روی بوم‌های ربوده‌شده

در میان آثار به سرقت رفته، نام‌های بزرگی به چشم می‌خورد که مارکت هنر جهان ارزش بالایی برای آن‌ها قائل است. تابلوی «در امتداد سواحل قفقاز» اثر ایوان آیوازوفسکی (یکی از بزرگ‌ترین نقاشان دریایی تاریخ) و سه بوم کم‌نظیر از آرخیپ کویندژی به نام‌های «غروب سرخ»، «پاییز. کریمه» و «البرز» در این محموله بوده‌اند. این نقاشی‌ها نمونه‌های درخشانی از دستکاری نور و رمانتیسیسم در طبیعت هستند که حالا از خانه اصلی خود مایل‌ها دور شده‌اند.

فکت حقوقی پرونده:
 دادستانی اوکراین این اقدام را مصداق بارز جنایت جنگی و نقض 
 کنوانسیون‌های بین‌المللی حفاظت از اموال فرهنگی در زمان درگیری‌های 
 مسلحانه دانسته و متهم بر اساس ماده ۴۳۸ قانون کیفری اوکراین 
 تحت تعقیب بین‌المللی قرار گرفته است.

هنر؛ غنیمت جنگی در عصر مدرن

این حادثه بار دیگر توجه کارشناسان هنر مدرن و سازمان‌های بین‌المللی مانند یونسکو را به وضعیت اضطراری آثار هنری در مناطق جنگی جلب کرده است. تغییر مالکیت حقوقی و فیزیکی آثار هنری با زور اسلحه، پدیده‌ای است که هرازگاهی در تاریخ تکرار می‌شود، اما ثبت رسمی این آثار غارتی در سیستم‌های دیجیتال و ملی کشور متخاصم، بعد جدیدی از «دیجیتالایز کردن غارت‌های جنگی» را نشان می‌دهد؛ زنگ خطری جدی برای تمام موزه‌های جهان.